2 نوامبر

آشنایی با مقبره «علامه محمدباقر مجلسی» و ظرفیت های فرهنگی آن

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل ازندای اصفهان؛ پوریا استکی در شمال نصف جهان، در کنار مسجد بزرگ اصفهان، مسجد جامع و در میان بازار شلوغ شهر کمی جلوتر رفته و به مقبره ای زیبا می رسیم که علمایی در این مقبره آرمیده اند که روزگاری، وقت خود را وقف خدمت به دین کرده اند. آری اینجا مقبره علامتین مجلسی (ره) است. ساختمان قدیمی که با اضافه شدن بخش هایی تبدیل به یکی از قطب های فرهنگی شهر اصفهان شده است.

مقبره علامه مجلسی در مجاورت مسجد جامع اصفهان از مساجد بزرگ و تاریخی این شهر است. در مورد مسجد جامع همین نکته کافی است که «این بنا همچون موزه بزرگی است که شیوه های معماری اسلامی را از قرون اولیه هجری تا عصر حاضر در خود جای داده است.» (شیخی، ۱۳۸۷، ۱۰)

مقبره علامتین مجلسی به تازگی و به همت اداره اوقاف و متولی بقعه به یکی از قطب های فرهنگی تبدیل شده است. احداث کتابخانه برای عموم مردم، احداث سالن همایشات برای مراسم ها و ویژه برنامه ها، اجرای برنامه های فرهنگی مختلف در ایام سال و… از فعالیت های این بقعه می باشد.

 

 

زندگی نامه

ملا محمدتقی پسرِ مقصود علی اصفهانی معروف به مجلسی اول یا علامه مجلسی اول پدر علامه محمدباقر مجلسی مولف کتاب بحارالانوار از علمای نامی شیعه و مفاخر دانشمندان عصر صفوی است.

مجلسی اول سه پسر داشته که به ترتیب عبارت اند از: ملا عزیزالله و ملا عبدالله و پسر کوچکتر ملا محمدباقر و چهار دختر نیز به این شرح داشته است: دختر اول آمنه بیگم که همسر فقیه مشهور ملا صالح مازندرانی بوده، دختر دوم همسر علامه فاضل محمدعلی استرآبادی، دختر سوم همسر محقق ملا میرزا شیروانی و دختر چهارم همسر میرزا کمال الدین محمد فسایی شارح شافیه است. (مهریزی، ۱۳۷۸، ۱۹)

محمد باقر مجلسی معروف به علامه مجلسی یا مجلسی ثانی فقیه شیعه در سال ۱۰۳۷ هجری قمری برابر با ۱۰۰۶ شمسی در اصفهان و در عصر صفوی به دنیا آمد. طول مدت زیستن این بزرگوار مقارن بود با سلطنت دو پادشاه صفوی، شاه سلیمان صفوی و شاه سلطان حسین صفوی.

علامه مجلسی هفتاد و سه سال عمر کرد که در این هفتاد و سه سال بیش از صد اثر از خود به جای گذاشت که معروف ترین آثر علامه محمد باقر مجلسی، کتاب بحار الانوار در ۱۱۰ جلد است که به جمع آوری احادیث پیامبر اسلام (ص) و معصومان پرداخته است. معروفیت این کتاب به اندازه ای بود که مجلسی ثانی را به صاحب بحار الانوار می شناختند.

بستری مناسب جهت جذب گردشگر

در اسلام مسافرت تشویق و ترغیب شده است: «سیرو فی الارض». از منظر دین مبین اسلام، مسافرت آدمی را پخته و جهان دیده می کند و فواید مادی و معنوی فراوانی دارد.

روزهای مراسم مذهبی مثل تاسوعا، عاشورا و یا اعیاد مذهبی نقش مهمی در گردشگری در جهان اسلام و مذاهب مختلف دارد. در همه ادیان اعم از یهودیت، مسیحیت، بودایی و غیره ماهها و روزهای مراسم دینی نقش مهمی در افزایش یا کاهش فعالیت های گردشگری دارند. (پاپلی یزدی، ۱۳۸۹، ۱۸)

وجود این بقاع متبرکه و امامزادگان می تواند بستری مناسب جهت جذب گردشگر به خصوص گردشگری مذهبی باشد. گردشگرانی را که قصد آن ها از سفر کردن، تفریح، تمدد اعصاب یا هر انگیزه ای دیگر است، تنها با داشتن برنامه ریزی صحیح می توان به سمت بقاع متبرکه و مکان های مذهبی شهر جذب کرد و از طریق بازدید گردشگران از بقاع متبرکه شاخص، اقتصاد آن محله را هم رونق بخشید.

در یک تعریف کلی می توان گردشگری مذهبی را گونه ای از گردشگری دانست که شرکت کنندگان در آن فقط دارای انگیزه های مذهبی و یا به صورت ترکیبی با سایر انگیزه ها هستند که از اماکن مقدس نظیر معابد، کلیساها، مساجد، مقابر و امامزاده ها بازدید می کنند. (جمالی نژاد، ۱۳۹۱، ۴۷)

عمده هدف گردشگران در امامزادگان و بقاع متبرکه را می توان زیارت دانست.

زیارت در لغت به معنای دیدار با شخصی بزرگ و محترم، حضور در مشاهد مشرفه، و بقاع متبرکه و اهل قبور است که در روایات و احادیث اسلامی از جایگاه ویژه ای برخوردار است و دارای آثار و برکات بی شماری است چنانچه از رسول خدا نقل شده که فرمود: زیارت، مهر و مودت را در دل ها می رویاند) (به نقل از جمالی نژاد، ۱۳۹۱، ۵۱)

در زیارت سه ویژگی است:

۱– میل و روی آوردن به کسی (دل بستن)

۲– اعراض و روی گرداندن از دیگران (دل بریدن)

۳– مواجهه و ملاقات چهره به چهره (نیلی پور، ص ۷)

امامزاده ها به عنوان مراکز مذهبی، بعد از مساجد بیشترین کارکرد را در جوامع اسلامی دارند. اجرای برنامه های مذهبی همچون: برگزاری نماز جماعت، دعا و نیایش، مراسم جشن در اعیاد و عزاداری در ایام شهادت ائمه معصومین، کلاس های آموزش قرآن و نیز مشاوره های دینی و غیر دینی، کلاس های علمی و فرهنگی، تورهای زیارتی و سیاحتی، همگی از قابلیت هایی است که بقاع امامزادگان امکان برگزاری آن را در طول سال برای مردم، به ویژه همسایگان آن بقاع دارا می باشد.

همچنین زیارت قبور این امامزاده ها برای مردم شهر و نیز مردمی که از دیگر شهرها به این اماکن می آیند و گردشگر مذهبی نامیده می شوند، خود نوعی کارکرد اجتماعی- اقتصادی به حساب می آید. به غیر از موارد مذکور، «معماری و هنر موجود در بنای امامزاده ها این قابلیت را دارد که افراد، چه مسلمان و چه غیر مسلمان را به سوی خود جذب کند و به نوعی وظیفه فرهنگی و مذهبی خود را ایفا نماید.» (رحیمی، طحان، ۲، ۱۳۹۲)

تورهای آشنایی با بقاع و امامزادگان

مقبره علامه مجلسی واقع در مسجد جامع اصفهان، امروزه با همت اداره اوقاف اصفهان و تولیت این بقعه توانسته است مکانی را برای زایرین و گردشگران فراهم کند. از جمله خدمات ارائه شده در این بقعه که به جذب گردشگر به خصوص گردشگران داخلی کمک می کند عبارت است از: تشکیل غرفه های خدماتی مانند غرفه مشاوره رایگان، غرفه ترویج وقف، غرفه نقاشی برای کودکان، سالن همایشات برای برگزاری مراسم و رویدادها، فروشگاه کتاب و عرضه محصولات فرهنگی، ویژه برنامه های مختلف به مناسبت های مختلف و راه اندازی کتابخانه ازجمله اقدامات در این بقعه می باشد.

با توجه به شهرت بقعه علامه مجلسی می توان جهت آشنایی گردشگران با این بقعه، تورهای بازدید از اماکن مذهبی شهر اصفهان را برگزار کرد که بازدید از بقعه علامه مجلسی هم یکی از این مکان ها است.

از جمله راهکارهای جذب گردشگر در این بقعه را می توان تربیت راهنمایان متخصص و استفاده از آنها در بقعه در ایام گردشگر پذیر و توضیحات پیرامون علامه مجلسی، تاریخچه بقعه و اطلاعات دیگر دانست. همچنین اداره اوقاف و امور خیریه اصفهان با برگزاری تورهای آشنایی با امامزادگان و بقاع متبرکه، مردم را در شناخت بیشتر این بقعه و جذب گردشگر کمک می کند.

 

منابع

– ابراهیم زاده، حسن، دیدار با ابرار (علامه محمد باقر مجلسی مردی از فردا)، شرکت چاپ و نشر بین الملل، ۱۳۹۲

– پاپلی یزدی، محمد حسین، سقایی، مهدی، گردشگری ماهیت و مفاهیم تهران ۱۳۸۹ انتشارات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت) مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی تهران

– جمالی نژاد، مهدی، گردشگری اسلامی، ۱۳۹۱، اصفهان، انتشارات آرما

– شیخی، الیاس، دیدنیهای اصفهان، ۱۳۸۷، انتشارات موسسه کتاب همراه تهران

– مهریزی، مهدی، ربانی، هادی، شناخت نامه علامه مجلسی، مقالات منتشر شده در مطبوعات، جلد اول، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۷۸

– نیلی پور، مهدی، ۱۳۸۷، مدیریت زیارت عمومی اهل بیت (ع)، اصفهان، انتشارات سلسبیل

وب سایت:

http://majlesi.ahlolbait.com/content

انتهای پیام/ 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *