9 جولای

حمام خانوادگی آصف در شهر سنندج استان کردستان

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از آفتاب دل، استان کردستان دارای حمام‌های قدیمی بسیاری است که برای بازدید مسافران نوروزی به معرفی برخی از آنها می‌پردازیم.

 

حمام پاشاخان در محله «قطارچیان» سنندج قرار دارد و یکی از قدیمی‌ترین حمام‌های سنندج است. حمام «پاشاخان» دارای هشتی، رختکن، گرمخانه، خزینه، خلوتی و سرویس‌های بهداشتی است. این بنا متأثر از سبک معماری اصفهانی است و با مصالح محلی ساخته شده و در دوره‌های متعدد مورد استفاده قرار گرفته است.

حمام حسن‌آباد
در داخل شهر حسن‌آباد یاسوکند، حمامی قدیمی وجود دارد که ازنظر معماری حائز اهمیت است. این حمام دارای ورودی، هشتی، حمام گرم و سرد، تون (گرمخانه)، خزینه و اتاق تقسیم آب است. تمام سقف‌ها طاق‌دار و گنبدی شکل است که با سنگ لاشه‌ای مسقف شده که از ویژگی‎های بارز بنا است. در این بنا از ملات آبی به خوبی استفاده شده است و نشان می‌دهد با وجود این که معمارِ حمام محلی بوده، از اصول معماری و طرح‌ها و عناصر مکمل آن آگاهی کامل داشته است. این حمام احتمالاً در دوره زندیه ساخته شده است.

 

حمام خان ( ظهیری)
این حمام در ضلع شمالی بازار سرپوشیده سنندج، پایین‌تر از مسجد داروغه واقع است. حمام دارای بخش‌های مختلفی از جمله سردر ورودی، سربینه (رختکن)، حمام گرم وخزینه است. بر طبق کتیبه سنگی موجود بر سردر ورودی، حمام در سال ۱۲۲۰ق به دستور «امان الله خان اردلان» ساخته شد و بعدها به سبب تملک آن از سوی «امین التجار» در سال ۱۲۹۶ ق ( دوران حکومت فرهاد میرزای معتمدالدوله، عموی ناصرالدین شاه) مورد مرمت و باز سازی عمده قرارگرفت. کتیبه موجود نیز گویای این امر است. تزئینات معماری مسجد شامل آهک‌بری‌هایی با نقوش گل و گیاه و حیوانی، کاشی کاری‌های ۷ رنگ با نقش مایه‌های بومی و محلی و نیز سنگفرش مرمرین است. این حمام قابل مقایسه با حمام «قصلان» در روستای قصلان قروه است و یکی از بزرگ ترین حمام‌های کردستان به شمار می‌آید. احتمالاً این حمام به پیش از دوره قاجار تعلق دارد و شاید در دوره صفویه، هم زمان با قلعه و بازار ساخته شده باشد. تاریخ موجود در کتیبه نیز احتمالاً مربوط به زمان مرمت آن است.

حمام خدری
در کنار پاساژهای متعدد بانه که با نام «خدری» معروف است، حمامی قدیمی وجود دارد که دارای فضاهای مختلفی است و مشابه آن در بیشتر حمام‌های قدیمی استان دیده می‌شود. این حمام فاقد تزئینات است، ولی فعلاً قدیمی‌ترین اثر معماری موجود در شهر است و باید مورد مرمت کامل قرار گیرد.

حمام شجاع لشکر
حمام شجاع لشکر در کوچه «یمین لشکر» از محله سرتپوله، مجاورمنزل « شجاع لشکر» واقع شده و به نظر می‌رسد که متعلق به همین شخص بوده است. این حمام که کوچک‌تر از حمام‌های شهری است دارای ورودی، حمام سرد، گرمخانه، میان ۲ خزینه و تون حمام است. تزئینات حمام کمتر قابل مشاهده است، چون در سال‌های اخیر روی آن به طور کامل پوشیده شده است. ساخت حمام به دوره قاجاریه باز می‌گردد.

حمام شیشه
حمام شیشه در ضلع شمالی بلوار کردستان و مجاور پل و مسجد «ملاویسی» قرار دارد و از بناهای عمومی و قدیمی شهر سنندج به شمار می‌رود. این حمام دارای فضاهای ورودی، هشتی، سربینه و حمام گرم با ستون‌های سنگی است. سکوها، آب نمای گرم و سرد، خزینه و خلوتی بنا دارای خصوصیات ویژه‌ای است. در حمام زنانه در کوچه مجاور حمام قرار دارد.  از در و پنجره‌ها و شیشه‌های رنگی که وجه تسمیه حمام به آن باز می‌گردد، آثار زیادی باقی نمانده است. از دیگر ویژگی‌های این بنا، تزئینات آهک‌بری است که شامل نقش‌های مختلف گیاهی و حیوانی است. به احتمال قریب به یقین این حمام در دوره قاجار بنا شده است. حمام شیشه تا چند سال پیش مورد استفاده بود.

روزی که معماران عصر زندیه حمام شیشه ای کردستان را بنا می کردند، هیچ فکر نمی کردند این حمام در قرن های بعد تبدیل به یکی از دیدنی ترین آثار این شهر شود. حمامی که در ضلع شمالی بلوار کردستان شهر سنندج و در مجاورت پل و مسجد «ملاویسی» قرار دارد و هر روز خیلی ها را برای بازدید از این حمام جالب به این منطقه می کشاند.

حمام شیشه ای برخلاف اسم جذابش، شیشه ای نیست. حمامی است مثل تمام حمام های دیگر تاریخی که از سنگ و گچ و ملات ساخته شده. با این حال به کار رفتن شیشه های رنگی زیبا در این حمام، آن را به این نام معروف کرده است.

در حمام شیشه ورودی، هشتی، بینه، سربینه و حمام گرم را می بینید که در حمام گرم ستون های سنگی زیبایی تعبیه شده است. همچنین این حمام مثل تمام حمام های عمومی ایرانی، سکوها، آبنماهای گرم و سردو خزینه دارد و با تزئینات آهک بری جلوه بیشتری پیدا کرده است. سر در ورودی بنا هم دارای نمای آجر کاری است. تزئینات آهکبری این بنا، نقش های مختلفی از گیاهان و حیوانات را ترسیم می کنند.

جالب است بدانید که این حمام تا سال های پیش از انقلاب کاربرد داشته و بخش های مردانه و زنانه آن فعال بوده اند. این نکته را هم بگوییم که اگرچه ساخت این بنا را به زندی ها نسبت می دهند اما عده ای هم معتقدند شکل معماری این بنا به دوره قاجار شباهت دارد. با این حال، تقریبا زندی بودن بنای حمام شیشه ای قطعی است.

 

 سایر حمام‌های کردستان عبارتند از: حمام صلاحی(در ضلع شرقی خیابان فردوسی و مجاور بازار قدیمی سنندج)، حمام عبدالخالق(در ضلع شرقی راسته بازار سنندج، حمام عمارت آصف(در داخل مجموعه عمارت آصف‌وزیری)، حمام عمارت مشیر دیوان(در داخل عمارت مشیردیوان)، حمام عمارت ملا لطف الله شیخ الاسلام(در مجموعه عمارت ملا لطف‌الله شیخ الاسلام سنندج)، حمام عمارت وکیل(در مجموعه عمارت وکیل الملک)، حمام قصلان (روستای قصلان )، حمام منزل معمارباشی(در داخل منزل بزرگ معمارباشی مشهور به استاد الله مراد اقلیدس) و حمام وکیل‌الملک (مجاور بازارچه قدیمی وکیل).


حمام تاریخی قصلان
حمام تاریخی قصلان قروه یکی از زیباترین بناهای تاریخی استان کردستان است که در روستایی با همین نام و با تاریخی بیش از ۲۰۰سال آماده بازدید گردشگران داخلی و خارجی است.

این اثر فاخر و زیبای تاریخی در اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجار در کنار سایر مجموعه بناهای شهری دیگر در آن زمان احداث گردیده که  اینک به جز حمام از دیگر بناها، اثری باقی نمانده روستای قصلان یکی از روستاهای تاریخی با قدمت هزاره های قبل از میلاد است .

این اثر در روستای قصلان و ۶ کیلومتری شمال شهر قروه واقع شده، و درمجاورت آن مجموعه تاریخی که نشان از شکوه منطقه در دوره اسلامی است قرار دارد.ساختمان حمام دارای تزئینات بسیار زیبا و منحصر به فرد آهکبری است و از قسمت های مختلف هشتی،بینه،سربینه،میاندر،خزینه وآب انبار تشکیل شده است.

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *