۲۱ فروردین

رجب رجوع رحمت رب به عبد است

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از پایگاه خبری تحلیلی قدس خبر، ماه رجب، ماه خدا و بهار عارفان است. این فصل برای سالکان مانند دالانی در قصر پادشاهان است. رجب رجوع رب به عبد است و رجای تام عبد به رحمت رب. شعبان ماه نزول باران الطاف حق تعالی و رمضان مائده ای مهیا برای عارفان و محبان است.

رجب نام نهری در بهشت است که آبش از شیر سفید تر و از عسل شیرین تر است. مطابق برخی از روایات، رجب ماه امیرالمؤمنین علی(ع) است و از این رو اعتکاف در این ماه برای درک مقام آن نور مبین و نیل به اعلی علیین است.


معتکف در این ماه تمام زحمات چند روز را تحمل می کند تا توشه ای برای ایام سال خود برگیرد. او در بهار «سلوک» می کارد تا در پاییز «عروج» از آن برداشت کند. چون می داند که بدون کاشت، برداشتی نخواهد بود و جنت بدون همت ممکن نخواهد شد.

معنای اعتکاف
اعتکاف یعنی مقیم شدن و اقامت گزیدن در مسجد که در شرع مقدس به معنای توقف نمودن در مسجد جامع همراه با قصد و نیت عبادت است. اعتکاف دهه آخر ماه مبارک رمضان، سنت بوده و در سایر ایام مستحب مؤکد محسوب می شود. روزه گرفتن از شرایط اصلی اعتکاف است که برخی آن را واجب و عده ای دیگر مستحب دانسته اند.
اهل معنا گویند، اعکاف خالی کردن قلب از اشتغالات دنیایی و حضور در بارگاه الهی و تسلیم شدن در برابر دستورات اوست. بدین معنا که انسان خود را از بار گناه تخلیه کند و دل را پاک سازد و عبادات و اعمال خیر را جایگزین گناه نماید. تمام همت معتکف آن است که دل و باطن خود را با آب زلال عبادت شستشو دهد تا لیاقت ظرف تعالیم الهی شدن را پیدا نماید. زیرا قلبی که آلوده به گناه باشد همچو ظرفی کثیف است و عبادت در آن چندان اثری نخواهد داشت.

آداب اعتکاف
اولین و مهمترین ادب از آداب اعتکاف، یاد و ذکر الهی است، بدین معنا که آدمی بداند همه چیز از آن پروردگار است و انسان هرچه دارد از خداست. معتکف ذاکر است چون ذکر را منشأ و خورشید فکر می داند و اگر هم نوری در زندگی اش پیداست به برکت نورانیت آن ذکر است. او می داند که ذکر الهی دل را از وسوسه شیطان می رهاند، کینه و کدورت را در دل می سوزاند، زنگار قلب را از آینه دل می زداید و نرمی و رقّت دل را می افزاید.
داشتن عزم عالی و همت متعالی از دیگر شرایط اعتکاف است. اراده عالی که قدرت انسان را در مسیر مثبت قدرت خدایی می رساند و او را مردی الهی می سازد. انسان به معنای «بودن» نیست، بلکه به معنای«شدن» است و این جز به همت و اراده ممکن نیست. هر اندازه اراده قوی تر باشد، انسان منیع تر خواهد بود.
یکی دیگر از آداب اعتکاف، ترک حدیث و کلام در مواردی که نباید سخن گفت، است. زیرا گفته شده که دو چیز طیره عقل است: دم فرو بستن به وقت گفتن و گفتن به وقت خاموشی. در کلمات بزرگان آمده است که زبان منشأ گناهان است و مراقبت از آن مبدأ کمالات. اعتکاف می تواند تمرین و تجربه ای باشد برای حفظ و حراست از زبان و کم کردن سخن با دیگران، چرا که کثرت کلام موجب هلاکت انسان است.
عارفان حقیقت و سالکان کوی طریقت برای وصول به سعادت، گوشه نشینی و عزلت را یکی از آداب انسانیت دانسته اند که نماد آن اعتکاف و ملازمت در مسجد است. آدمی برای اینکه اهل کمال و سعادت گردد لازم است مدتی در خلوت و تنهایی بنشیند و از این موضعی معنوی و علمی اختیار کند تا هم علم و هم ایمان را تقویت کند و چه مکانی مقدس تر از مسجد است! مساجد بهترین مکان برای سجود و صعود هستند.
صیام و ترک طعام، امری مهم در آداب اعتکاف است و اسرار ویژه آن در میان سایر عبادت ها نهان است. روزه، روح آدمی را تلطیف، عزم و اداره انسانی را تشدید و شهوت او را تعدیل و عقل او را تکمیل می کند.
تمرکز و مراقبه نفس، موجب اجتناب از امور خلاف است. نفس انسان همچون لوحی ظریف و سفید و آئینه ای شفاف است که نور الهی در آن تلالؤ می کند و اگر انسان بتواند آن را به همان صورت اولیه اش حفظ نماید، قادر خواهد بود قدرت پروردگارش را به نمایش گذارد. از اینرو عبادت ها و طاعت ها، پله های ترقی نفس به سوی کمالند و معصیت ها لکه های سیاهی اند که بر دل نشسته و آن را به انحطاط می کشانند. عقل، انسان را به عزت فرا میخواند و نفس، به ذلت، پس خواهان عقل، عزیز است و طالب نفس، ذلیل؛ چون تابع هوا، گمراه شده از مسیر خداست.
طهارت ظاهر به تدریج طهارت باطن را به ارمغان می آورد، و طهارت باطن مقدمه ای برای تجلی حق است. شکی نیست که طهارت دائمی معتکف، تأثیر بسیاری در سلوک عرفانی وی خواهد داشت و برکات مادی و معنوی فراوانی به همراه دارد.

از دیگر آداب و شرایط معتکفان، دوستی و محبت به خدای سبحان و امتناع نفس از دوستی ها با دشمنان خداست. نفس دشمن عقل است و آنچه نزد نفس محبوب است، در پیشگاه عقل منفور خواهد بود.
مطیع ساختن نفس بر طاعت پروردگار موجب دست یافتن به عزت است. چرا که ورع و تقوا منوط به جهد و تلاشی بی پرواست. اگر عبد، نفس خود را رام کند و با طاعت پروردگار خویشتن را به مسند کمالات نزد مقربان درگاه وجود خدا رساند، به ساحت مقدس و شرافت انسانی نائل شده است.
بیداری نیمه شب و نیایش به درگاه رب، یکی از ویژگی های مهم مؤمنین است. شرط اصلی سعادت و رستگاری، تهجد و سحرخیزی است و ادب مؤمن در پرتو آن متجلی می گردد. سحرخیزی موجب جلب روزی است و خواندن نماز شب باعث شرافت مؤمن، سالمت و صحت جسم، کفاره گناهان، برطرف کننده وحشت قبر، نوارنیت چهره مؤمن و زینت زندگی است.
قرآن در اسلام جایگاه بلند مرتبه و محکم دارد و در تعالیم آسمانی اسلام از قداستی غیرقابل وصف برخوردار است. قرائت قرآن نیز نوعی ذکر و دعاست و دارای شرافتی والاست. چراکه قرآن کلام نورانی، سرچشمه علم و دانایی و در بردارنده اسم اعظم الهی است. در روایات آمده است هرگاه می خواهید با خدا سخن بگویید نماز بخوانید و اگر خواستید خدا با شما سخن بگوید قرآن بخوانید.

آثار اعتکاف
در نتیجه انجام و رعایت این اعمال، آثار و برکاتی به انسان می رسد و فواید آن موجب طهارت نفس، بیداری و معرفت، رهایی از معاصی، فرصتی برای عبادت، توانمندی حفظ دین و صیانت از نفس، تحصیل تقوا و یقین، بهره مندی از هدایت و رحمت خاصه، آرامش قلبی و روانی، فلاح و رستگاری، توبه و استغفار، جلب محبت الهی می شود.
کسی که محبت الهی را در دل جای دهد و محبوب خدا شود، علائم و نشانه هایی در وی ظاهر می شود که می توان به ایثار، دوام ذکر، تلاوت قرآن و شب زنده داری، سرور و شادی، سهولت اطاعت، دوستی با خلق، قرب و نزدیکی به خدا، کنترل دل و زبان، خدمت به خلق و پیدایی مسیر زندگی در انسان اشاره کرد که در نهایت موجب کمال انسان در پرتو تعالیم قرآنی می شود.

انتهای پیام/

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *