18 آگوست

دحوالارض؛ روزی که زمین از زیر کعبه گسترده می‌شود

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صبح توس؛ دحوالارض روزی است که خشکی های زمین گسترش یافت تا آدم هبوط یافته، بتواند در روی این زمین بندگی کند. این روز، روز بندگی انسان بر روی زمین است. گاهواره زندگی انسان و تمام موجوداتِ زنده است، که با تمام کوه ها، دریاها، درّه ها، جنگل ها، چشمه ها، رودخانه ها، معادن و منابع گران بهایش، نشانه ای از نشانه های آفریدگار به شمار می آیند که آن را گسترانیده است.

روز دحوالارض ـ روز گسترش زمین ـ روز بسیار مبارکی است به طوری که در قرآن کریم به دحوالارض اشاره شده است. خداوند در آیه ۳۰ سوره نازعات می فرماید: «و زمین را بعد از آن (آفرینش آسمان و زمین) گسترش داد». بر اساس نظر بیشتر مفسران، منظور از «دَحیها» در این آیه، همان دحوالارض است.

برای اینکه با عظمت این روز و اعمالی عبادی که در این روز انجام می شود آشنا شویم، گفتگوی با حجت الاسلام سعید ایلخانی، مدرس حوزه و سخنران حرم رضوی انجام دادیم که در زیر مشاهد می کنید.

 

صبح توس: دحوالارض به چه معناست؟

 

حجت الاسلام ایلخانی: « دحو» یعنی گسترانیده شدن، الارض هم به معنی زمین است؛ دحوالارض یعنی روز گسترانیده شدن و پهن شدن زمین قبل از اینکه آدم به زمین هبوط کند.

 

قبل از این روز تمام زمین به جزمحل کعبه در زیر آب بود؛ در این روز خشکی ها گسترانیده شد و زمین آماده شد برای حضور انسان تا بندگی خود را بر روی زمین آغاز کنند.

 

صبح توس: اهمیت این روز به چه دلیل است؟

 

حجت الاسلام ایلخانی: شب بیست وپنجم شب دحوالارض است، یعنى پهن شدن زمین از زیر کعبه به روى آب، و از شبهاى بسیار شریف است که رحمت خدا در آن نازل می‌شود، و قیام به عبادت درآن اجر بسیار دارد، و از حسن بن على وشّاء روایت شده که گفته: «من کودک بودم که با پدرم در شب بیست وپنجم ماه ذی‌القعده، در خدمت حضرت رضا (ع) شام خوردیم، حضرت فرمود امشب حضرت ابراهیم و حضرت عیسى (ع) متولّد شده اند، و زمین از زیر کعبه پهن شده، پس هرکه روزش را روزه بدارد، چنان است که شصت ماه روزه داشته باشد، و در روایت دیگر است که فرمود: «در این روز حضرت قائم (عج) قیام خواهد کرد».

 

روز بیست وپنجم ذی‌القعده، روز دحوالارض است، یکى از آن چهار روزى است، که در تمام سال به فضیلت روزه ممتاز است، و در روایتى آمده: که روزه این روز همانند روزه هفتاد سال است و در روایت دیگر آمده که کفاره هفتاد سال است، و هرکه این روز را روزه بدارد، و شب را به عبادت به سر آورد، براى او عبادت صد سال نوشته شود و براى روزه دار این روز، که هرچه در میان زمین و آسمان است استغفار کند، و این روزى است که رحمت خدا در آن منتشر شده و براى عبادت و اجتماع به ذکر خدا در این روز اجر بسیارى است.

 

میرداماد در رساله «أربعة أیّام» به این ایام اشاره دارد،«یکی از ایام اربعه، یوم دحوالأرض است و آن روز بیست و پنجم ماه ذی القعدة الحرام است. دوم، یوم الغدیر است و آن هجدهم ماه ذی الحجة الحرام است. سوم، یوم المولود است که روز ولادت کریم شریف خاتم الانبیاء (ص) و آن روز هفدهم ماه ربیع الاول است. چهارم، یوم المبعث است که اول بعثت خاتم الانبیاء… در این روز بوده است و به جنّ و انس از برای اکمال دین و اتمام شریعت مبعوث شده است و آن روز بیست و هفتم ماه رجب المرجب است. این چهار روز در فضل و منزلت در نزد خدا جایگاه ویژه ای دارند.

 

نکته‌ای که در این ایام وجود دارد این است که سه روز از این چهار روز به رهبران حاکمیت اسلامی اشاره دارد و چهارمین روز به سرزمین حاکمیت راهبری خدا بر روی زمین اشاره می کند عظمت مطلب در این جمله «ومَا نُودِیَ بِشَیْ‏ءٍ کَمَا نُودِیَ بِالْوَلَایَهِ» است.

 

هیچ چیزی در اسلام به اندازه رهبری، ولایت و راهبری در راه خدا تاکید نشده است حتی نماز، روزه، حج، زکات که پایه دیگر اسلامی است.

 

 چون هدف از خلقت انسان حرکت در راه خدا و مهم ترین مطلب این است که یکی ما را راهنمایی کنند تا در راه درست به حکم قانون خدا حرکت کنیم.

 

 اگرآدمها یک زمان هایی نمی‌توانند بندگی خدا را بکنند یعنی اطاعت از قانون او راانجام دهند به این دلیل است که نمی دانند حکم و قانون خدا و آداب الهی چیست؟ متاسفانه ما هنوز نتوانسته ایم یک مدل  و سبک زندگی اسلامی ارائه دهیم.

 

 

صبح توس: افضل ترین عبادت در روز کدام عبادت است؟

حجت الاسلام ایلخانی: میرداماد در رساله « أربعة أیّام» خود، در بیان اعمال روز دحوالارض گفته است: زیارت امام رضا(ع) در این روز افضل اعمال مستحبّ، و مؤکّدترین آداب مى باشد، و همچنین زیارت آن حضرت در روز اول ماه رجب الفرد در نهایت تأکید بوده، و نسبت به آن ترغیب بسیار شده است.

 

صبح توس: علت اینکه این زمین تا این اندازه مهم می شود چیست؟

حجت الاسلام ایلخانی: قبلا هم گفتم دحوالارض به  محل فرمانروای اشاره دارد اگر مکه،مدینه، نجف، کربلا و مشهد مهم می شوند به دلیل کسانی هستند که رهبری مسلمان را در این زمین برعهد داشتند و دارند مردم به این محل ها می روند تا با آن رهبر بعیت کنند؛ «انت امامی» یعنی نه تنها شما را دوست دارم؛ بلکه شما امام و جلو دار ما در راه خدا،حجت الله هستید.

 

اگر پشت ولی خدا قرار گرفتید و راه نماز را در پیش گرفتید انسانیت، حسن خلق و همه خوبی ها را در این راه به دست می آورید؛ در واقعه این مکان ها نماد اریکه فرمانروانی خدا است که ولایت اهل بیت ولایت الله  را برای فرد تداعی می کنند.

 

امام رضا(ع) ولی الله و دژ محکم خدا و راه  خداست؛ دژ محکمی در برابر همه بدی ها. اما ورود به این دژ شرطهایی دارد این شروط ۱۲امامند که انسان را در عرصه توحید قرار می دهند.

 

 دحو الارض روز مُلک فرمانروایی است یعنی زمین اماده می شود تا انسان بندگی حکم خدا و اطلاعات خدا را کند.

 

صبح توس: زیارت در این روز چه تفاوتی روز با مابقی روزها دارد؟

حجت الاسلام ایلخانی: فرق زیارت امام رضا(ع) در این روز با روزهای دیگر را برای اینکه بهتر درک کنید یک مثل عرض می کنم. همه ما به دیدن بزرگترها مثل پدر و مادر یا پدر و بزرگ و مادربزرگ در طی سال می میریم؛ اما یک روز است که انها میهمانی گرفته اند و همه را دعوت کردند و منتظرند که ما برویم، در این میهمانی بزرگان فامیل هستند و ما به رسم ادب اول به میهمان سلام می کنیم و بعد به میزبان.

 

دحوالاعرض هم چنین شرایطی دارد میزبانی این میهمانی برعهده امام رضاست و همه بهشتیان به این میهمانی می آید باید وقتی وراد حرم میشویم حس حضور پیامبر، حضرت زهرا(س) و بقیه ائمه(ع) را داشته باشیم و به رسم میهمانی که اول به همه آنها سلام کنیم بعد به میزبان. باید حس کنیم که این بزگواران ما را می بینید و با معرفت وارد حرم بشویم. مهم است که در این روز حتما در حرم حضور داشته باشیم چون امام رضا(ع) ما را به میهمانی خود دعوت کرد است و منتظر حضور ماست.

 

صبح توس: آن کسانی که شرایط برای حضورشان درحرم محیا نیست چه کار باید انجام بدهند تا فضلیت این زیارت را از دست ندهند؟

حجت الاسلام ایلخانی: شاید کسی نتواند بیاید و شرایط حضور برایش فراهم نباشد این فرد باید از ته قلبش بخواهد؛ باید بخواهد که در این روز در حرم رضوی باشد.

 

فرق است بین کسی که از ته قلبش می خواهد و برای دیدن امام رضا زار میزند با کسی که کمی برای نبودن در این حرم ناراحت می شود.  باید از ته دل بخواهیم و از نبودمان در حرم رضوی از ته دل زار بزنیم.

 

برای این روز و شب علاوه بر روزه و عبادت و ذکر خدا و غسل دو عمل دیگر وارد است: اوّل: نمازى که در کتاب هاى علماى شیعه از اهل قلم روایت شده و آن دو رکعت است در وقت چاشت [بالا آمدن آفتاب تا پیش از گذشتن از وقت ظهر] در هر رکعت پس از سوره «حمد» پنج مرتبه سوره «و الشّمس» خوانده شود، و پس از سلام بگوید،(« لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ هیچ جنبش و نیرویى نیست مگر به خداى برتر بزرگ آنگاه دعا کند و بخواند: یَا مُقِیلَ الْعَثَرَاتِ أَقِلْنِی عَثْرَتِی یَا مُجِیبَ الدَّعَوَاتِ أَجِبْ دَعْوَتِی یَا سَامِعَ الْأَصْوَاتِ اسْمَعْ صَوْتِی وَ ارْحَمْنِی وَ تَجَاوَزْ عَنْ سَیِّئَاتِی وَ مَا عِنْدِی یَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ .»

 

اى نادیده گیر لغزش ها لغزشم را نادیده گیر، اى اجابت کننده دعاها، دعایم را اجابت کن، اى شنواى صداها، صدایم را بشنو، و به من رحم کن، و از بدی هایم و آنچه نزد من است درگذر، اى صاحب بزرگى و بزرگوارى.)

 

دوّم خواندن دعایى که شیخ در کتاب «مصباح» فرموده: خواندن آن مستحبّ است: «اللَّهُمَّ دَاحِیَ الْکَعْبَةِ وَ فَالِقَ الْحَبَّةِ وَ صَارِفَ اللَّزْبَةِ وَ کَاشِفَ کُلِّ کُرْبَةٍ أَسْأَلُکَ فِی هَذَا الْیَوْمِ مِنْ أَیَّامِکَ الَّتِی أَعْظَمْتَ حَقَّهَا وَ أَقْدَمْتَ سَبْقَهَا وَ جَعَلْتَهَا عِنْدَ الْمُؤْمِنِینَ وَدِیعَةً وَ إِلَیْکَ ذَرِیعَةً وَ بِرَحْمَتِکَ الْوَسِیعَةِ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَى مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ الْمُنْتَجَبِ فِی الْمِیثَاقِ الْقَرِیبِ یَوْمَ التَّلاقِ فَاتِقِ کُلِّ رَتْقٍ وَ دَاعٍ إِلَى کُلِّ حَقٍّ وَ عَلَى أَهْلِ بَیْتِهِ الْأَطْهَارِ الْهُدَاةِ الْمَنَارِ دَعَائِمِ الْجَبَّارِ وَ وُلاةِ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ وَ أَعْطِنَا فِی یَوْمِنَا هَذَا مِنْ عَطَائِکَ الْمَخْزُونِ غَیْرَ مَقْطُوعٍ وَ لا مَمْنُوعٍ [مَمْنُونٍ ] تَجْمَعُ لَنَا بِهِ التَّوْبَةَ وَ حُسْنَ الْأَوْبَةِ ، یَا خَیْرَ مَدْعُوٍّ وَ أَکْرَمَ مَرْجُوٍّ یَا کَفِیُّ یَا وَفِیُّ یَا مَنْ لُطْفُهُ خَفِیٌّ الْطُفْ لِی بِلُطْفِکَ وَ أَسْعِدْنِی بِعَفْوِکَ وَ أَیِّدْنِی بِنَصْرِکَ وَ لا تُنْسِنِی کَرِیمَ ذِکْرِکَ بِوُلاةِ أَمْرِکَ وَ حَفَظَةِ سِرِّکَ وَ احْفَظْنِی مِنْ شَوَائِبِ الدَّهْرِ إِلَى یَوْمِ الْحَشْرِ وَ النَّشْرِ وَ أَشْهِدْنِی أَوْلِیَاءَکَ عِنْدَ خُرُوجِ نَفْسِی وَ حُلُولِ رَمْسِی وَ انْقِطَاعِ عَمَلِی وَ انْقِضَاءِ أَجَلِی اللَّهُمَّ وَ اذْکُرْنِی عَلَى طُولِ الْبِلَى إِذَا حَلَلْتُ بَیْنَ أَطْبَاقِ الثَّرَى وَ نَسِیَنِیَ النَّاسُونَ مِنَ الْوَرَى وَ أَحْلِلْنِی دَارَ الْمُقَامَةِ وَ بَوِّئْنِی مَنْزِلَ الْکَرَامَةِ ، وَ اجْعَلْنِی مِنْ مُرَافِقِی أَوْلِیَائِکَ وَ أَهْلِ اجْتِبَائِکَ وَ اصْطِفَائِکَ وَ بَارِکْ لِی فِی لِقَائِکَ وَ ارْزُقْنِی حُسْنَ الْعَمَلِ قَبْلَ حُلُولِ الْأَجَلِ بَرِیئا مِنَ الزَّلَلِ وَ سُوءِ الْخَطَلِ اللَّهُمَّ وَ أَوْرِدْنِی حَوْضَ نَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ اسْقِنِی مِنْهُ مَشْرَباً رَوِیّاً سَائِغاً هَنِیئاً لا أَظْمَأُ بَعْدَهُ وَ لا أُحَلَّأُ وِرْدَهُ وَ لا عَنْهُ أُذَادُ وَ اجْعَلْهُ لِی خَیْرَ زَادٍ وَ أَوْفَى مِیعَادٍ یَوْمَ یَقُومُ الْأَشْهَادُ اللَّهُمَّ وَ الْعَنْ جَبَابِرَةَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ وَ بِحُقُوقِ [لِحُقُوقِ ] أَوْلِیَائِکَ الْمُسْتَأْثِرِینَ اللَّهُمَّ وَ اقْصِمْ دَعَائِمَهُمْ وَ أَهْلِکْ أَشْیَاعَهُمْ وَ عَامِلَهُمْ وَ عَجِّلْ مَهَالِکَهُمْ وَ اسْلُبْهُمْ مَمَالِکَهُمْ وَ ضَیِّقْ عَلَیْهِمْ مَسَالِکَهُمْ وَ الْعَنْ مُسَاهِمَهُمْ وَ مُشَارِکَهُمْ.

 

اللَّهُمَّ وَ عَجِّلْ فَرَجَ أَوْلِیَائِکَ وَ ارْدُدْ عَلَیْهِمْ مَظَالِمَهُمْ وَ أَظْهِرْ بِالْحَقِّ قَائِمَهُمْ وَ اجْعَلْهُ لِدِینِکَ مُنْتَصِرا وَ بِأَمْرِکَ فِی أَعْدَائِکَ مُؤْتَمِرا اللَّهُمَّ احْفُفْهُ بِمَلائِکَةِ النَّصْرِ وَ بِمَا أَلْقَیْتَ إِلَیْهِ مِنَ الْأَمْرِ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ مُنْتَقِماً لَکَ حَتَّى تَرْضَى وَ یَعُودَ دِینُکَ بِهِ وَ عَلَى یَدَیْهِ جَدِیداً غَضّاً وَ یَمْحَضَ الْحَقَّ مَحْضا وَ یَرْفِضَ الْبَاطِلَ رَفْضاً اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَیْهِ وَ عَلَى جَمِیعِ آبَائِهِ وَ اجْعَلْنَا مِنْ صَحْبِهِ وَ أُسْرَتِهِ وَ ابْعَثْنَا فِی کَرَّتِهِ حَتَّى نَکُونَ فِی زَمَانِهِ مِنْ أَعْوَانِهِ اللَّهُمَّ أَدْرِکْ بِنَا قِیَامَهُ وَ أَشْهِدْنَا أَیَّامَهُ وَ صَلِّ عَلَیْهِ [عَلَى مُحَمَّدٍ] وَ ارْدُدْ إِلَیْنَا سَلامَهُ وَ السَّلامُ عَلَیْهِ [عَلَیْهِمْ ] وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَکَاتُهُ.»

انتهای پیام/

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *